پیشگیری هوشمندانه، راه عبور از موج بیماری‌های تنفسی؛فصل سرما در کمین سلامت؛ آنفلوانزا را جدی بگیرید
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، با آغاز فصل سرما و کاهش دمای هوا، بیماری‌های تنفسی بار دیگر در کانون توجه نظام سلامت قرار می‌گیرند؛ بیماری‌هایی که با افزایش حضور افراد در فضاهای بسته، کاهش تهویه و گردش ویروس‌هایی همچون آنفلوانزا، فرصت بیشتری برای انتقال و گسترش در جامعه پیدا می‌کنند.
در چنین شرایطی، بی‌توجهی به علائم اولیه بیماری، خوددرمانی و رعایت‌نکردن اصول بهداشتی می‌تواند علاوه بر افزایش موارد ابتلا، سلامت گروه‌های آسیب‌پذیر را نیز با خطر مواجه کند. کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از جمله گروه‌هایی هستند که در برابر عوارض بیماری‌های تنفسی آسیب‌پذیری بیشتری دارند.
ازاین‌رو، مقابله با موج بیماری‌های تنفسی تنها به درمان مبتلایان محدود نمی‌شود و پیشگیری، آگاهی عمومی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نقش مهمی در کنترل زنجیره انتقال ویروس‌ها ایفا می‌کند؛ موضوعی که در روزهای سرد سال ضرورت توجه به هشدارهای متخصصان حوزه سلامت را دوچندان کرده است.
افزایش گردش ویروس‌ها در فضاهای بسته
محمدرضا میرادی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، با اشاره به افزایش فعالیت ویروس‌های تنفسی هم‌زمان با آغاز فصل سرما بیان کرد: تغییرات دمایی و شرایط آب‌وهوایی این فصل، زمینه افزایش گردش ویروس‌های تنفسی و بروز عفونت‌های حاد تنفسی را فراهم می‌کند.
وی با بیان اینکه در این ایام مراجعات افراد دارای علائم عفونت‌های حاد تنفسی افزایش می‌یابد، اظهار کرد: حضور بیشتر افراد در محیط‌های بسته و کم‌تهویه می‌تواند احتمال انتقال بیماری‌های تنفسی را افزایش دهد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان افزود: آنفلوانزا یکی از مهم‌ترین بیماری‌های ویروسی شایع در این فصل است و بی‌توجهی به علائم اولیه و رعایت‌نکردن اصول بهداشتی می‌تواند موجب انتقال بیماری به سایر اعضای خانواده، هم‌کلاسی‌ها و همکاران شود.
میرادی با تأکید بر ضرورت مراقبت بیشتر از گروه‌های حساس ادامه داد: کودکان، دانش‌آموزان، سالمندان، مادران باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای در برابر عوارض بیماری‌های تنفسی آسیب‌پذیرتر هستند و باید مراقبت از سلامت این گروه‌ها با جدیت بیشتری دنبال شود.
علائم تنفسی را جدی بگیرید
وی تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، بدن‌درد و ضعف عمومی را از علائم شایع بیماری‌های تنفسی عنوان کرد و گفت: افراد دارای علائم بیماری باید استراحت کافی داشته باشند و از حضور غیرضروری در محیط‌های شلوغ و اجتماعات خودداری کنند تا از گسترش زنجیره انتقال عفونت جلوگیری شود.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، شست‌وشوی مکرر دست‌ها با آب و صابون، استفاده از ماسک در صورت داشتن علائم تنفسی، رعایت فاصله مناسب از افراد بیمار، پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه و سرفه و تأمین تهویه مناسب در فضاهای بسته را از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از انتقال ویروس‌ها برشمرد.
میرادی همچنین نسبت به مصرف خودسرانه دارو، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها، هشدار داد و تأکید کرد: مصرف دارو باید با نظر پزشک انجام شود و در صورت تشدید علائم، تداوم تب یا بروز تنگی نفس و مشکلات تنفسی، مراجعه به مراکز درمانی ضرورت دارد.
واکسیناسیون سالانه؛ سد دفاعی در برابر آنفلوانزا
محمدمهدی واحدی، معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، با بیان اینکه آنفلوانزا یک بیماری ویروسی دستگاه تنفسی است، بیان کرد: ویروس‌های آنفلوانزا عمدتاً از طریق ترشحات تنفسی و تماس با سطوح آلوده منتقل می‌شوند و به دلیل تغییرات مداوم این ویروس، ترکیب واکسن متناسب با سویه‌های در گردش، هر سال به‌روزرسانی می‌شود.
وی با اشاره به تنوع فناوری‌های مورداستفاده در تولید واکسن آنفلوانزا افزود: این واکسن‌ها بر اساس روش تولید و نوع آنتی‌ژن در گروه‌هایی مانند غیرفعال، اسپلیت، ساب یونیت، ادجوانت دار و نوترکیب قرار می‌گیرند و انتخاب نوع واکسن باید متناسب با سن، شرایط فرد و مشخصات فرآورده انجام شود.
واحدی درباره واکسن‌های نوترکیب تولید داخل نیز گفت: این واکسن‌ها با استفاده از فناوری‌های جدید تولید می‌شوند و برخی از این فرآورده‌ها فاقد اجزای مشتق‌شده از تخم‌مرغ هستند؛ بااین‌حال، مصرف هر فرآورده باید بر اساس شرایط سنی، موارد مصرف و اطلاعات درج‌شده در بروشور همان واکسن انجام شود.
گروه‌های پرخطر در اولویت واکسیناسیون
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، سالمندان، افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای از جمله بیماری‌های قلبی، ریوی، کلیوی و دیابت، افراد دارای نقص سیستم ایمنی یا تحت درمان با داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، زنان باردار، ساکنان مراکز نگهداری سالمندان و کارکنان حوزه سلامت را از گروه‌هایی دانست که واکسیناسیون آنفلوانزا برای آنان اهمیت بیشتری دارد.
وی تصریح کرد: ابتلا به آنفلوانزا در افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند با خطر بیشتری همراه باشد و واکسیناسیون در کاهش احتمال ابتلا به بیماری شدید و عوارض ناشی از آن مؤثر است.
واحدی درباره عوارض احتمالی واکسن آنفلوانزا نیز اظهار کرد: درد، قرمزی، تورم یا سفتی محل تزریق، تب خفیف، سردرد و دردهای عضلانی از عوارض شایع واکسن هستند که معمولاً طی مدت کوتاهی برطرف می‌شوند و عوارض شدید بسیار نادر است.
وی با اشاره به امکان واکسیناسیون در دوران شیردهی خاطرنشان کرد: دریافت واکسن آنفلوانزا در دوران شیردهی بلامانع است و در دوران بارداری نیز واکسیناسیون بر اساس توصیه‌های پزشکی و نوع واکسن می‌تواند انجام شود؛ بنابراین زنان باردار بهتر است برای انتخاب فرآورده مناسب با پزشک یا مرکز بهداشتی درمانی مشورت کنند.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با بیان اینکه ایجاد پاسخ ایمنی پس از تزریق واکسن به زمان نیاز دارد، گفت: معمولاً حدود دو هفته طول می‌کشد تا بدن پاسخ ایمنی مناسبی ایجاد کند؛ ازاین‌رو توصیه می‌شود واکسیناسیون پیش از اوج فصل شیوع بیماری انجام شود.
پیشگیری؛ مسئولیتی فراتر از نظام سلامت
با فرارسیدن فصل سرما و افزایش احتمال گردش ویروس‌های تنفسی، آنچه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، تغییر نگاه جامعه از درمان‌محوری به پیشگیری محوری است. تجربه هر ساله شیوع بیماری‌های فصلی نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از انتقال عفونت‌ها در موقعیت‌های روزمره، از حضور در محیط‌های شلوغ و بسته گرفته تا بی‌توجهی به علائم اولیه بیماری، اتفاق می‌افتد؛ موضوعی که می‌تواند سلامت اعضای خانواده، دانش‌آموزان، همکاران و سایر افراد جامعه را تحت‌تأثیر قرار دهد.
در این میان، توجه به گروه‌های آسیب‌پذیر اهمیت دوچندانی دارد؛ چراکه ابتلا به بیماری‌های تنفسی برای سالمندان، کودکان، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند با عوارض جدی‌تری همراه باشد. واکسیناسیون سالانه آنفلوانزا، در کنار رعایت بهداشت فردی، استفاده از ماسک هنگام بروز علائم، تأمین تهویه مناسب و پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار، از اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خطر ابتلا و کنترل انتقال بیماری نقش مؤثری داشته باشد.
ازسوی‌دیگر، مصرف خودسرانه دارو و به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها نه‌تنها راهکار مناسبی برای مقابله با بیماری‌های ویروسی نیست، بلکه می‌تواند سلامت افراد را نیز با مشکلات دیگری مواجه کند؛ بنابراین مراجعه به‌موقع به پزشک و پرهیز از درمان‌های خودسرانه باید به بخشی از رفتارهای مسئولانه در مواجهه با بیماری تبدیل شود.
در نهایت، کنترل بیماری‌های تنفسی تنها وظیفه مراکز بهداشتی و درمانی نیست، بلکه تحقق آن به همکاری و مشارکت آحاد جامعه نیاز دارد. هر فرد با رعایت توصیه‌های بهداشتی و خودداری از رفتارهایی که زمینه انتقال ویروس را فراهم می‌کند، می‌تواند در حفاظت از سلامت اطرافیان سهم داشته باشد.
باید پذیرفت که پیشگیری زمانی اثربخش خواهد بود که از یک توصیه مقطعی فراتر رفته و به فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ فرهنگی که در آن مراقبت از سلامت فردی، مسئولیتی در قبال سلامت دیگران نیز محسوب می‌شود و جدی‌گرفتن هشدارهای متخصصان در روزهای سرد سال، به ضرورتی همگانی برای عبور کم‌خطر از فصل بیماری‌های تنفسی تبدیل شود.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید