وقتی دنیای مجازی کودکان را از خانواده دورکرد؛دغدغه مادران از وابستگی کودکان به دنیای مجازی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، فناوری در سالهای اخیر به یکی از جداییناپذیرترین بخشهای زندگی خانوادهها تبدیل شده است؛ تلفنهای هوشمند از ابزارهای ارتباطی و آموزشی گرفته تا سرگرمی، جایگاه ویژهای در زندگی روزمره پیدا کردهاند و کودکان نیز بیش از گذشته در معرض این فناوری قرار دارند. اگرچه استفاده درست از ابزارهای دیجیتال میتواند فرصتهای آموزشی و ارتباطی ارزشمندی برای کودکان ایجاد کند، اما استفاده طولانی و بدون برنامه از آن میتواند بخشی از نیازهای طبیعی دوران کودکی را تحتتأثیر قرار دهد.
کودک برای رشد سالم تنها به آموزش و سرگرمی دیجیتال نیاز ندارد، بلکه بازی، تحرک، ارتباط با همسالان، گفتوگو با والدین و حضور در جمع خانواده از مهمترین تجربههای دوران رشد اوست. زمانی که گوشی و فضای مجازی بخش قابلتوجهی از ساعات روز کودک را به خود اختصاص میدهد، ممکن است فرصت تعاملات واقعی کاهشیافته و بهتدریج ارتباط خانوادگی و مهارتهای اجتماعی او نیز تحتتأثیر قرار گیرد؛ موضوعی که نگرانی بسیاری از والدین را به دنبال داشته است.
در این میان، نقش خانواده در مدیریت حضور کودکان در فضای مجازی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چراکه برخوردهای تند و ممنوعیت ناگهانی لزوماً نمیتواند وابستگی کودک به گوشی را کاهش دهد. تعیین چارچوب متناسب با سن، گفتوگوی صمیمانه، ایجاد سرگرمیهای جایگزین و مهمتر از همه الگو بودن والدین، میتواند مسیر استفاده صحیح از فناوری را هموار کند. در همین زمینه، یک مادر از تجربه و دغدغه خود درباره وابستگی کودکان به تلفن همراه و راهکارهای خانواده برای ایجاد تعادل میان دنیای مجازی و زندگی واقعی میگوید.
مدیریت استفاده کودکان از گوشی، دغدغه خانوادهها
مریم احمدی، مادر دو فرزند: استفاده کودکان از تلفن همراه در سالهای اخیر به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها تبدیل شده است. بهخصوص وقتی کودک بیشتر زمان آزاد خود را با گوشی سپری میکند و علاقه کمتری به بازی، مطالعه یا حضور در جمع خانواده نشان میدهد. من هم در خانواده خودم با این مسئله روبهرو بودهام و تلاش کردهایم استفاده از گوشی را به شکل کنترلشدهتری مدیریت کنیم.
کاهش گفتوگو در خانواده با استفاده طولانی از گوشی
وی ادامه داد: گاهی متوجه میشویم کودک حتی هنگام غذاخوردن یا زمانی که اعضای خانواده دور هم هستند، تمایل دارد با گوشی سرگرم باشد. این موضوع باعث میشود فرصت گفتوگو و ارتباط خانوادگی کمتر شود. به نظر من اگر این مسئله از همان سالهای ابتدایی مدیریت نشود، ممکن است به یک عادت جدی تبدیل شود.
ممنوعیت کامل گوشی، راهکار مناسبی نیست
این مادر با بیان اینکه حذف کامل تلفن همراه از زندگی کودکان امکانپذیر نیست، گفت: گوشی در کنار سرگرمی، کاربردهای آموزشی هم دارد و نمیتوانیم کودک را به طور کامل از فناوری دور کنیم. بهتر است والدین بهجای ممنوعیت کامل، زمان مشخصی برای استفاده از گوشی تعیین کنند و درباره دلیل این محدودیتها نیز با فرزندشان صحبت کنند.
جایگزینکردن بازی و فعالیت خانوادگی
احمدی افزود: ما تلاش میکنیم در کنار محدودکردن زمان استفاده از گوشی، فعالیتهای دیگری مانند بازی، ورزش، مطالعه و گردش خانوادگی را بیشتر کنیم. وقتی کودک سرگرمی و برنامه دیگری داشته باشد، کمتر احساس میکند که تنها راه تفریحش استفاده از تلفن همراه است.
رفتار والدین، الگویی برای فرزندان
وی خاطرنشان کرد: والدین باید خودشان نیز به میزان استفاده از تلفن همراه توجه داشته باشند. نمیتوان از کودک خواست گوشی را کنار بگذارد، اما پدر و مادر تمام مدت درگیر تلفن همراه باشند. به نظرم رفتار والدین تأثیر زیادی بر نحوه استفاده کودکان از فناوری دارد.
مدیریت استفاده از گوشی با گفتوگو و همراهی
این مادر در پایان گفت: مهمترین مسئله این است که والدین با کودک گفتوگو کنند و بدون ایجاد تنش، برای استفاده از تلفن همراه قانون مشخصی داشته باشند. هدف نباید محرومکردن کودک از فناوری باشد، بلکه باید به او یاد بدهیم چگونه از این ابزار به شکل درست و متعادل استفاده کند.
مدیریت استفاده کودکان از گوشی، ضرورتی انکارناپذیر
فهیمه میرداد در گفتگو با خبرنگار فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: امروز فناوری به بخش مهمی از زندگی خانوادهها تبدیل شده و کودکان نیز از سنین پایین با گوشیهای هوشمند آشنا میشوند، اما استفاده از این ابزار نیازمند مدیریت و توجه خانوادهها است. تلفن همراه میتواند در کنار کاربردهای آموزشی و سرگرمی، فرصتهایی را برای کودکان فراهم کند، اما زمانی که استفاده از آن بدون برنامه و بهصورت طولانیمدت باشد، ممکن است کودک را از بسیاری از فعالیتهای ضروری دوران رشد دور کند.
وی ادامه داد: کودکان برای رشد مناسب به بازی، تحرک، ارتباط با همسالان و حضور در جمع خانواده نیاز دارند و زمانی که ساعتهای زیادی از روز درگیر تلفن همراه و فضای مجازی باشند، فرصت کمتری برای تجربه ارتباطات واقعی خواهند داشت.
کاهش تعامل خانوادگی با استفاده بیرویه از گوشی
میرداد گفت: یکی از مهمترین پیامدهای استفاده بیرویه از گوشی، کاهش گفتگو و تعامل میان اعضای خانواده است؛ چرا که گاهی کودک ترجیح میدهد زمان خود را با تلفن همراه سپری کند و این مسئله میتواند بهتدریج ارتباط او با والدین و دیگر اعضای خانواده را کمرنگ کند.
وی با اشاره به تأثیر این موضوع بر روابط اجتماعی کودکان بیان کرد: کودک بسیاری از مهارتهای ارتباطی، همکاری و حضور در جمع را از طریق تعامل با خانواده و همسالان فرامیگیرد و خانوادهها باید شرایطی را فراهم کنند که فضای مجازی جایگزین کامل ارتباطات واقعی نشود.
گفتوگو و همراهی؛ جایگزین برخوردهای تند والدین
مدیر مرکز مشاوره آموزشوپرورش درباره نحوه برخورد والدین با کودکان گفت: برخورد تند، ممنوعیت ناگهانی یا گرفتن گوشی بدون گفتوگو، همیشه راهکار مناسبی نیست و ممکن است باعث مقاومت کودک و افزایش فاصله میان او و والدین شود؛ بنابراین گفتوگو و همراهی، نقش مهمی در مدیریت استفاده از تلفن همراه دارد.
وی افزود: والدین باید متناسب با سن فرزندان، برای استفاده از گوشی زمان و چارچوب مشخصی تعیین کنند و در کنار آن، برنامههای جایگزین مانند ورزش، بازی، مطالعه و فعالیتهای خانوادگی را تقویت کنند تا کودک تنها راه سرگرمی خود را در تلفن همراه جستوجو نکند.
والدین؛ الگوی کودکان در استفاده از فناوری
میرداد خاطرنشان کرد: والدین نیز باید در این زمینه الگوی مناسبی برای فرزندان باشند، زیرا کودکان رفتار اعضای خانواده را مشاهده کرده و از آن تأثیر میپذیرند. اگر فضای گفتوگو و ارتباط صمیمی در خانواده تقویت شود، مدیریت استفاده کودکان از فضای مجازی نیز آسانتر خواهد بود.
هدف، حذف تلفن همراه از زندگی کودکان نیست
مدیر مرکز مشاوره آموزشوپرورش در پایان گفت: هدف، حذف کامل تلفن همراه از زندگی کودکان نیست، بلکه باید با آموزش، نظارت و ایجاد تعادل، استفاده از این ابزار را مدیریت کرد تا کودکان در کنار بهرهمندی از فناوری، فرصت کافی برای حضور در خانواده و جامعه و تجربه ارتباطات واقعی داشته باشند.
تلفن همراه اگرچه بخشی از زندگی امروز کودکان شده و نمیتوان آن را به طور کامل از دنیای آنان حذف کرد، اما بیتوجهی به میزان و شیوه استفاده از آن میتواند کودکان را از تجربههای مهم دوران رشد دور کند. در این میان، خانواده نخستین و مهمترین نقش را در ایجاد تعادل میان دنیای مجازی و زندگی واقعی بر عهده دارد؛ تعادلی که با گفتوگو، تعیین چارچوب مشخص و جایگزینکردن فعالیتهای سالم شکل میگیرد.
در واقع، مسئله اصلی داشتن یا نداشتن گوشی نیست، بلکه چگونگی استفاده از آن است. اگر والدین بهجای برخوردهای تند و ممنوعیت ناگهانی، همراه و الگوی مناسبی برای فرزندان باشند، میتوانند فرصت بهرهمندی از مزایای فناوری را در کنار بازی، تحرک، ارتباط خانوادگی و حضور اجتماعی برای کودکان فراهم کنند؛ تا گوشی هوشمند به ابزاری در خدمت کودک تبدیل شود، نه جایگزینی برای کودکی و زندگی واقعی.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید