از هنر بومی تا مشاغل نوین در سیستان؛مهارت، کلید گشودن قفل اشتغال جوانان سیستان
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون» مهارت، همواره یکی از مهمترین سرمایههای مردم سیستان بوده است؛ سرزمینی که از دیرباز با تکیه بر دانش، خلاقیت و تلاش مردمانش، نام خود را در تاریخ بهعنوان مهد هنر، صنعت و نوآوری ثبت کرده است. از ساخت آسیابهای بادی و مدیریت هوشمندانه آب گرفته تا سفالگری، بافندگی، فلزکاری و دهها هنر و حرفه بومی، سیستان نمونهای روشن از پیوند دانش و کار در طول تاریخ بوده است.
امروز نیز با وجود تغییر الگوی اشتغال و نیازهای بازار کار، اهمیت مهارتآموزی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. توسعه آموزشهای فنی و حرفهای، ورود به عرصههای نوینی همچون اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی و حمایت از کارآفرینان، ادامه همان مسیر تاریخی است که روزگاری سیستان را به سرزمین مهارت و ابتکار تبدیل کرد. در چنین شرایطی، احیای فرهنگ مهارتآموزی میتواند زمینهساز اشتغال پایدار، رونق تولید و شکوفایی دوباره ظرفیتهای این منطقه باشد.
سیستان از گذشتههای دور خاستگاه مهارت، نوآوری و صنایع دستی بوده و ظرفیتهای تاریخی این منطقه در حوزههایی همچون سفالگری، بافندگی، فلزکاری، آبرسانی و بهرهگیری از بادهای ۱۲۰ روزه، گواه فرهنگ دیرینه کار و تلاش مردم این دیار است.
سیستان؛ مهد مهارت، هنر و کار از دیرباز
ناصر چاری استاد تاریخ و رئیس بنیاد ایرانشناسی واحد زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون» با تبریک هفته ملی مهارت بیان کرد: سیستان به واسطه شرایط اقلیمی و پیشینه تاریخی خود، همواره سرزمین کار، مهارت و نوآوری بوده و بسیاری از حرفهها و صنایع دستی این منطقه از گذشته تاکنون استمرار یافته است.
وی افزود: در منابع تاریخی، از مهارتهای مردم سیستان در حوزههای پزشکی، معماری، فلزکاری، آبرسانی، کشاورزی و صنایع دستی یاد شده است و حتی بنیانگذار سلسله صفاریان، یعقوب لیث صفاری، پیش از تشکیل حکومت، یک صنعتگر و رویگر بود که این موضوع نشاندهنده جایگاه والای حرفه و مهارت در فرهنگ سیستان است.
این پژوهشگر تاریخ و فرهنگ سیستان ادامه داد: مردم سیستان در مدیریت منابع آب نیز از دانش و تجربه بالایی برخوردار بودند و در دورههای مختلف تاریخی، شیوههای آبرسانی و تقسیم آب این منطقه به عنوان الگویی موفق شناخته میشد.
چاری با اشاره به بهرهگیری هوشمندانه از بادهای ۱۲۰ روزه سیستان بیان کرد: ساخت آسیابهای بادی و استفاده از نیروی باد برای به حرکت درآوردن چرخهای آبی، از نمونههای برجسته ابتکار مردم این سرزمین در بهرهبرداری از ظرفیتهای طبیعی است.
از آسیابهای بادی تا هوش مصنوعی سیستان
وی با بیان اینکه سفالگری یکی از هنرهای اصیل سیستان به شمار میرود، تصریح کرد: کیفیت مناسب خاک سیستان باعث شده این منطقه از دیرباز یکی از مراکز مهم تولید سفال باشد و آثار ارزشمند بهدستآمده از محوطه تاریخی شهر سوخته، گواه پیشینه کهن این هنر است.
این پژوهشگر تاریخ افزود: قالیبافی، کرباسبافی، گزبافی، حصیربافی، جاروبافی و دیگر صنایع دستی نیز از جمله هنرهایی هستند که نسل به نسل در سیستان منتقل شده و بخشی از هویت فرهنگی این منطقه را تشکیل میدهند.
وی با اشاره به اینکه نام بسیاری از روستاها، بازارها و طوایف سیستان برگرفته از مشاغل سنتی است، گفت: بازار آهنگران، بازار نجاران، روستای کرباسک و طوایفی همچون حداد، نجار، سلمانی، صیاد، رنگرز و چیتبند، نشاندهنده جایگاه ویژه مهارت و حرفه در زندگی مردم سیستان است.
رئیس بنیاد ایرانشناسی واحد زابل خاطرنشان کرد: تجارت، فلزکاری، ساخت ابزار، تولید سلاح، بافندگی و دیگر مشاغل سنتی، در کنار فرهنگ کار و تلاش، جایگاه ویژهای در تاریخ سیستان داشته و این روحیه در ضربالمثلهای محلی نیز به خوبی نمایان است.
وی در پایان تأکید کرد: سیستان با اتکا به فرهنگ کار، مهارت و ابتکار مردم خود در طول تاریخ آباد شده است و احیای این ظرفیتها و توجه به آموزشهای مهارتی میتواند زمینهساز توسعه، اشتغال و رونق دوباره این منطقه باشد.
مهارتآموزی؛ کلید توسعه پایدار و اشتغال جوانان سیستان
محمد عرب رئیس اداره فنی حرفه ای شهرستان زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، با تبریک هفته ملی مهارت بیان کرد: هفته نخست مردادماه به نام هفته ملی کارآفرینی و ترویج آموزشهای مهارتی نامگذاری شده است؛ فرصتی که اهمیت مهارتآموزی و نقش آن در توسعه کشور از طریق رسانهها بیش از گذشته برای مردم تبیین میشود.
وی با بیان اینکه آموزشهای مهارتی مهمترین رکن توسعه پایدار است، افزود: سازمان آموزش فنی و حرفهای در کنار سایر دستگاههای آموزشی، با هدف توانمندسازی نیروی انسانی و ایجاد اشتغال پایدار در خدمت مردم است و این خدمت را افتخاری برای خود میداند.
ظرفیتهای جوانان سیستان با مهارت شکوفا میشود
رئیس اداره آموزش فنی و حرفهای شهرستان زابل با اشاره به ظرفیتهای سیستان تصریح کرد: سیستان از ظرفیتهای فراوانی برای شکوفایی برخوردار است. جمعیت جوان، پیشینه درخشان در حوزههای علمی، ورزشی، کشاورزی و دامداری و همچنین روحیه تلاشگری مردم، فرصتهای ارزشمندی برای توسعه منطقه ایجاد کرده است که با پیوند دانش، مهارت و توانمندی میتوان بر بسیاری از مشکلات اقتصادی غلبه کرد.
عرب با اشاره به امکانات آموزشی این اداره گفت: در شهرستان زابل دو مرکز دولتی آموزش فنی و حرفهای ویژه خواهران و برادران فعال است که در رشتههای مختلف از جمله صنایع پوشاک، صنایع دستی، فناوری اطلاعات، مکانیک خودرو، برق، تأسیسات، صنایع چوب و سایر رشتههای مهارتی آموزش ارائه میکنند.
وی ادامه داد: با توجه به تغییر الگوی اشتغال و نیاز بازار کار، آموزشهای نوین نیز به سرفصلهای آموزشی اضافه شده است و در حوزههایی مانند اقتصاد دیجیتال، بازاریابی اینترنتی، فروش در شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی دورههای تخصصی برگزار میشود.
رئیس اداره آموزش فنی و حرفهای زابل با اشاره به توسعه زیرساختهای آموزشی تصریح کرد: با حمایت فرماندار، مدیرکل آموزش فنی و حرفهای استان و اختصاص اعتبارات تملک دارایی، بخشی از زیرساختهای مورد نیاز برای آموزش رشتههای جدید در حال تجهیز و تکمیل است.
وی با اشاره به نقش بخش خصوصی در مهارتآموزی افزود: در کنار مراکز دولتی، آموزشگاههای آزاد فنی و حرفهای نیز به عنوان بازوی توانمند این مجموعه فعالیت میکنند و با دریافت شهریه، آموزشهای تخصصی را به متقاضیان ارائه میدهند.
طرح «کارآفن»؛ حمایت از راهاندازی کسبوکار مهارتآموختگان
عرب از اجرای طرح «کارآفن» به عنوان یکی از مهمترین برنامههای این اداره یاد کرد و گفت: در این طرح، مهارتآموزان پس از پایان دوره آموزشی میتوانند بدون نیاز به سرمایه اولیه، از فضای کار، تجهیزات، مشاورههای تخصصی و امکانات آموزش فنی و حرفهای برای راهاندازی کسبوکار خود استفاده کنند تا بدون دغدغه دریافت تسهیلات بانکی فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند.
کارگاه نوآوری نان؛ احیای یک ظرفیت بومی
وی همچنین به راهاندازی کارگاه صنایع غذایی و نوآوری نان اشاره کرد و افزود: با توجه به سابقه و شهرت نان سیستان، این کارگاه با هدف احیای ظرفیتهای بومی تجهیز شده و بیش از ۵۰ نوع نان در آن آموزش داده میشود. مهارتآموختگان نیز میتوانند پس از پایان آموزش، از تجهیزات و فضای این کارگاه برای تولید و عرضه محصولات خود بهرهمند شوند.
بخش خصوصی؛ بازوی توانمند آموزشهای مهارتی در سیستان
رئیس اداره آموزش فنی و حرفهای زابل با تأکید بر لزوم توجه به مشاغل آیندهمحور اظهار داشت: توسعه فعالیتهای معدنی در منطقه، فرصتهای جدیدی برای اشتغال ایجاد خواهد کرد و لازم است دستگاههای آموزشی از جمله آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراکز مهارتی با همافزایی، رشتههای مرتبط با معدن را گسترش دهند تا نیروی انسانی متخصص برای این حوزه تربیت شود.
وی درباره نحوه ثبتنام در دورههای آموزشی گفت: علاقهمندان میتوانند از طریق پرتال آموزش فنی و حرفهای به صورت غیرحضوری ثبتنام کنند یا با مراجعه به مراکز آموزشی، پس از دریافت مشاوره و هدایت شغلی، در رشته متناسب با استعداد و علاقه خود ثبتنام شوند.
عرب خاطرنشان کرد: آموزشهای مهارتی برای افراد مشمول پنج دهک نخست درآمدی به صورت رایگان ارائه میشود و سایر متقاضیان نیز تنها هزینه مصوب ثبتنام را پرداخت میکنند.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید