کمآبی پایان کشاورزی نیست؛کشاورزان زهک تولید را به گلخانه سپردند
ه گزارش پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، خشکسالیهای پیدرپی و کاهش منابع آبی، طی سالهای اخیر کشاورزی در مناطق خشک و کمآب کشور را با چالشهای جدی مواجه کرده و ضرورت بازنگری در شیوههای سنتی تولید را بیش از گذشته نمایان ساخته است. در چنین شرایطی، حرکت به سمت کشاورزی نوین، مدیریت مصرف آب و استفاده از روشهایی که بتوانند تولید را با منابع موجود سازگار کنند، به یکی از مهمترین مسیرهای پیشروی بخش کشاورزی تبدیل شده است.
سیستان و بلوچستان نیز به دلیل شرایط اقلیمی خاص، محدودیت منابع آب و وابستگی بخش قابلتوجهی از اقتصاد برخی مناطق به کشاورزی، بیش از بسیاری از مناطق دیگر نیازمند تغییر الگوی تولید و استفاده از ظرفیتهای نوین کشاورزی است. در این میان، توسعه کشتهای گلخانهای بهعنوان یکی از راهکارهای مدیریت مصرف آب، افزایش بهرهوری و ایجاد فرصتهای جدید اشتغال، موردتوجه قرار گرفته و در شهرستان زهک نیز روند توسعه این واحدها شتاب بیشتری گرفته است.
زهک که سالها با پیامدهای خشکسالی و محدودیتهای ناشی از شرایط اقلیمی مواجه بوده، اکنون در مسیر گذار از کشاورزی سنتی به شیوههای نوین تولید قرار دارد؛ مسیری که علاوه بر مدیریت بهتر منابع آب، میتواند زمینه تولید محصولات متنوع، ایجاد اشتغال و تقویت زنجیره اقتصادی منطقه را فراهم کند. بااینحال، توسعه گلخانهها تنها به افزایش سطح زیر کشت محدود نمیشود و مسائلی همچون تأمین سرمایه، هزینه تجهیزات، بازار فروش، بستهبندی، صنایع تبدیلی و دسترسی به بازارهای بزرگتر نیز در موفقیت این بخش نقش تعیینکننده دارند.
علی اکبری، یک گلخانهدار در شهرستان زهک در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون» با بیان اینکه چند سال است در حوزه تولید محصولات گلخانهای فعالیت میکند بیان کرد: باتوجهبه شرایط اقلیمی منطقه و محدودیت منابع آب، ادامه کشاورزی به شیوه سنتی دشوار است و باید به سمت روشهای نوین تولید حرکت کرد.
وی افزود: فعالیت گلخانهای این امکان را فراهم کرده است که با مدیریت بهتر آب، تولید محصول در فضای کنترلشده انجام شود و کشاورزان بتوانند باتوجهبه شرایط موجود، تولید خود را ادامه دهند.
کاهش مصرف آب؛ مهمترین مزیت کشت گلخانهای
این گلخانهدار با اشاره به نقش گلخانهها در مدیریت مصرف آب، تصریح کرد: مهمترین تفاوت کشت گلخانهای با کشاورزی سنتی، امکان مدیریت دقیقتر منابع آب است و در این روش میتوان میزان آب مصرفی را کنترل و آب را متناسب با نیاز گیاه در اختیار آن قرارداد.
اکبری ادامه داد: در شرایطی که خشکسالی و کمبود آب به یکی از مشکلات اصلی کشاورزان منطقه تبدیل شده است، استفاده از روشهای نوین میتواند به استمرار تولید کمک کند.
تولید محصولات متنوع متناسب با شرایط بازار
وی درباره محصولات تولیدی در گلخانه گفت: بسته به فصل و شرایط بازار، محصولاتی مانند گوجهفرنگی، خیار و فلفل تولید میکنیم و انتخاب محصول تا حد زیادی به وضعیت بازار، هزینه تولید و میزان تقاضا بستگی دارد.
این گلخانهدار افزود: اگر برنامهریزی مناسبی برای فروش وجود داشته باشد، تولیدکننده میتواند با اطمینان بیشتری فعالیت کند و برای ادامه و توسعه تولید خود تصمیم بگیرد.
بازار فروش؛ دغدغه اصلی گلخانهداران
اکبری با تأکید بر اهمیت بازار فروش محصولات گلخانهای بیان کرد: تولید تنها بخشی از کار است و بازار فروش اهمیت زیادی دارد؛ اگر محصول باکیفیت تولید شود اما بازار مناسب برای عرضه وجود نداشته باشد، تولیدکننده با مشکل مواجه میشود.
وی خاطرنشان کرد: ایجاد مراکز بستهبندی، سردخانه و صنایع تبدیلی در کنار توسعه گلخانهها میتواند کمک زیادی به تولیدکنندگان کند و زمینه عرضه مناسبتر محصولات را فراهم سازد.
ضرورت حمایت از سرمایهگذاری در گلخانهها
این گلخانهدار با اشاره به هزینههای بالای احداث و تجهیز واحدهای گلخانهای گفت: تأمین سرمایه اولیه برای بسیاری از کشاورزان دشوار است و برای توسعه این بخش به حمایتهای بیشتری نیاز داریم.
اکبری افزود: تسهیلات کمبهره، حمایت در تأمین تجهیزات و ارائه آموزشهای تخصصی میتواند زمینه ورود افراد بیشتری به این حوزه را فراهم کند. همچنین ثبات در سیاستهای حمایتی برای تولیدکننده اهمیت زیادی دارد و میتواند به برنامهریزی بهتر فعالان این بخش کمک کند.
گلخانهها؛ ظرفیتی برای اشتغال جوانان
وی توسعه گلخانهها را دارای ظرفیت قابلتوجه برای ایجاد اشتغال دانست و اظهار کرد: گلخانه فقط برای یک نفر شغل ایجاد نمیکند؛ از مرحله تولید و نگهداری گرفته تا برداشت، بستهبندی، حملونقل و فروش، افراد مختلفی در این زنجیره فعالیت میکنند.
اکبری ادامه داد: بهویژه برای جوانان و فارغالتحصیلان کشاورزی، توسعه واحدهای گلخانهای میتواند فرصت مناسبی برای ورود به بازار کار باشد و زمینه استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص منطقه را فراهم کند.
صادرات محصولات گلخانهای در گرو تکمیل زنجیره تولید
این گلخانهدار با اشاره به هممرزی زهک با کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: ظرفیت صادرات محصولات گلخانهای وجود دارد، اما برای ورود جدی به بازارهای صادراتی باید زنجیره تولید تا بستهبندی و حملونقل تکمیل شود.
وی افزود: محصول صادراتی باید از نظر کیفیت، بستهبندی و استانداردهای لازم شرایط مناسبی داشته باشد و اگر این زیرساختها فراهم شود، نزدیکی منطقه به بازارهای کشورهای همسایه میتواند برای تولیدکنندگان یک مزیت باشد.
آموزش و دانش فنی؛ مکمل توسعه گلخانهها
اکبری با تأکید بر ضرورت توجه به آموزش و دانش فنی در کنار توسعه سطح گلخانهها گفت: کشاورزان باید با روشهای جدید آبیاری، کنترل آفات، تغذیه گیاه و مدیریت تولید آشنا باشند.
وی در پایان تصریح کرد: توسعه گلخانهها باید متناسب با ظرفیت آب و بازار منطقه انجام شود تا سرمایهگذاریهای انجامشده به تولید پایدار و اشتغال ماندگار منجر شود.
محمد لکزایی، مدیر جهاد کشاورزی زهک در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از «عصرهامون»، با بیان اینکه شهرستان زهک در سالهای اخیر با چالشهای اقلیمی و خشکسالیهای متوالی دستوپنجه نرم کرده است، بیان کرد: شرایط اقلیمی منطقه دیگر اجازه کشاورزی سنتی و پرمصرف را نمیدهد؛ ازاینرو با اتخاذ رویکردی نوین و تکیه بر مدیریت مصرف آب، افزایش واحدهای گلخانهای بهعنوان محور تحول در اقتصاد و اشتغال پایدار منطقه در دستور کار قرار گرفته است.
وی با اشاره به سرعتگیری روند توسعه گلخانهها با حمایتهای دولتی و تسهیلات اشتغالزایی، افزود: در حال حاضر سطح زیر کشت گلخانهای در زهک به ۸۰ هکتار رسیده و سالانه انواع محصولات پرمصرف از جمله گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، فلفلدلمهای و توتفرنگی در این واحدها تولید و روانه بازارهای مصرف استان و مناطق همجوار میشود.
حرکت بهسوی کشت گیاهان دارویی و محصولات باارزش افزوده بالا
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان زهک با تأکید بر اینکه افزایش سطح بهتنهایی پاسخگوی مدیریت بحران آب نیست، تصریح کرد: برنامهریزی جامع برای اصلاح الگوی کشت و حرکت بهسوی پرورش گیاهان دارویی و محصولات دارای ارزش افزوده بالا در اولویت است تا ضمن جهش در بهرهوری آب، تابآوری اقتصادی بهرهبرداران نیز تقویت شود.
تکمیل زنجیره ارزش برای توسعه صادرات محصولات گلخانهای
لکزایی با اشاره به موقعیت ویژه جغرافیایی این شهرستان و هممرزی با کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: هدفگذاری ما فراتر از بازارهای محلی است؛ ازاینرو تکمیل زنجیره ارزش، راهاندازی صنایع تبدیلی، فراوری و بستهبندی استاندارد در جوار گلخانهها در حال پیگیری است تا با جلوگیری از خامفروشی، زهک به یکی از قطبهای اصلی صادرات محصولات گلخانهای در شرق کشور تبدیل شود.
اشتغالزایی برای بیش از یک هزار و ۶۰۰ نفر
وی گفت: توسعه گلخانهها بهعنوان پیشران اقتصادی، تاکنون زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را برای بیش از یک هزار و ۶۰۰ نفر از جویندگان کار و فارغالتحصیلان بخش کشاورزی فراهم کرده و استمرار این مسیر، نقشی محوری در ارتقای امنیت غذایی و رونق پایدار اقتصادی منطقه خواهد داشت.
توسعه گلخانهها در زهک را میتوان بخشی از تلاش برای سازگار کردن کشاورزی منطقه با شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب دانست؛ مسیری که در کنار مدیریت مصرف آب، ظرفیتهایی برای تنوعبخشی به تولید، ایجاد اشتغال و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی ایجاد میکند. بااینحال، تداوم این روند نیازمند توجه همزمان به زیرساختهای تولید، آموزش بهرهبرداران، تأمین مالی و دسترسی پایدار به بازار است.
ازسویدیگر، تکمیل زنجیره تولید از مرحله کشت تا فرآوری، بستهبندی و عرضه میتواند نقش مهمی در کاهش خامفروشی و افزایش سهم تولیدکنندگان از ارزش اقتصادی محصولات داشته باشد. نزدیکی زهک به مرز و بازارهای کشورهای همسایه نیز ظرفیتی است که در صورت فراهمشدن زیرساختهای لازم، میتواند در توسعه بازار محصولات گلخانهای موردتوجه قرار گیرد.
در نهایت، موفقیت گلخانهداری در زهک تنها به افزایش تعداد یا سطح واحدهای گلخانهای وابسته نیست، بلکه به میزان بهرهوری، اقتصادیبودن تولید و توانایی ایجاد یک زنجیره کامل و پایدار بستگی دارد. توجه همزمان به منابع آب، نیازهای تولیدکنندگان و ظرفیتهای بازار میتواند زمینهای برای تقویت کشاورزی نوین و ایجاد فرصتهای اقتصادی پایدار در این شهرستان فراهم کند.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید