عضو هیأتعلمی دانشگاه آزاد زابل مطرح کرد:خانواده امنترین محل تمرین مهارتهای نوجوانی
سمیه نخعی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صبح هامون به نقل از اوشیدا، با اشاره به تغییرات رفتاری محسوس در دوره گذار از کودکی به نوجوانی بیان کرد: بسیاری از والدین بیان میکنند که فرزندی که تا دیروز مطیع، آرام و همکاریکننده بود، امروز در برابر خواستههای آنان مقاومت نشان میدهد، سریعاً عصبانی میشود و واکنشهای احساسی شدیدتری بروز میدهد. این تغییرات کاملاً طبیعی است و بخشی از مسیر بلوغ، استقلالطلبی و شکلگیری هویت نوجوان به شمار میرود. مدیریت صحیح این دوران، نیازمند آگاهی و مهارت والدین است.
وی با بیان اینکه نوجوانی شبیه یک فناوری قدرتمند و در حال ارتقاست افزود: همانطور که فنّاوری و هوش مصنوعی ظرفیتهای گستردهای دارند؛ اما در صورت ناآگاهی ممکن است برای کاربر مشکل ایجاد کنند، نوجوان نیز در حال عبور از دنیای ساده کودکی و ورود به مرحلهای پیچیدهتر است. اگر والدین شیوه برخورد با این «انرژی انسانی» را نیاموزند، ممکن است تنش و درگیری در روابط خانواده افزایش یابد. شناخت ویژگیهای دوران نوجوانی مهمترین عاملی است که به والدین کمک میکند رفتارهای هیجانی و خشم فرزندشان را در مسیر درست هدایت کنند.
بلوغ فکری دررابطهبا نوجوان همانند مدیریت یک رابطه مالی است
نخعی برای تبیین اهمیت مرزبندی و بلوغ فکری در روابط خانوادگی مثالی زد و گفت: اگر دوست نزدیک شما مبلغ قابلتوجهی پول قرض بگیرد، طبیعی است که به دلیل رابطه صمیمانه به او اعتماد داشته باشید؛ اما عقل و تجربه حکم میکند که حتماً یک رسید یا مدرکی دریافت کنید. این رسید نشانه بیاعتمادی نیست، بلکه نشاندهنده مدیریت رابطه و جلوگیری از سوءتفاهمهای احتمالی است.
وی ادامه داد: وجود چارچوبهای منطقی در ارتباط والدین و نوجوان نیز نقشی مشابه دارد. این چارچوبها همانند یک رسید معتبر عمل میکنند که در زمان بروز اختلاف، از تخریب رابطه جلوگیری کرده و مانع از تبدیل اختلافهای کوچک به بحرانهای عاطفی میشوند. نوجوانی که بداند رفتارهایش پیامد دارد، هم مسئولیتپذیرتر میشود و هم رابطهاش با والدین سالمتر میماند.
«نه» گفتن؛ مهارتی حیاتی که باید در خانه آموخته شود
این روانشناس تربیتی افزود: بسیاری از نوجوانان تنها در صورتی میتوانند در جامعه از حقوق خود دفاع کنند که این مهارت را نخست در خانه و در فضای امن خانواده تمرین کرده باشند. اگر فرزند نتواند در برابر والدین خود «نه» بگوید یا نظر متفاوتش را بیان کند، در آینده نیز در برابر فشارهای اجتماعی، تعارفهای بیجا، تهدیدها یا پیشنهادهای آسیبزا توان ایستادگی نخواهد داشت.
خشم نوجوانان یک فریاد کمکی است، نه یک تهدید
وی با اشاره به اینکه خشم نوجوان معمولاً نوعی سازوکار دفاعی است اظهار داشت: واکنش پرخاشگرانه در بسیاری مواقع علامتی است که نشان میدهد نوجوان تحتفشار، سردرگم یا ترسیده است. والدین آگاه بهجای مقابله با خشم یا بالابردن صدا، ابتدا باید تلاش کنند احساس فرزندشان را درک کنند. جملاتی مانند «میدانم ناراحتی»، «متوجهم چرا عصبانی شدی» یا «دوست دارم حرفت را بشنوم» میتواند به طور چشمگیری فضای تنش را کاهش دهد و زمینه گفتوگو را فراهم کند.
اشتباه رایج والدین؛ انتظار فرمانبرداری مطلق
نخعی با تأکید بر یکی از باورهای نادرست والدین گفت: برخی پدر و مادرها هنوز تصور میکنند نوجوان باید بدون هیچ مخالفتی مقابل هر خواستهای بگوید «چشم». اما این انتظار نهتنها غیرواقعبینانه است، بلکه به روند رشد شخصیت نوجوان نیز آسیب میزند. اگر نوجوان فرصت بیان مخالفت را نداشته باشد، چگونه باید مهارت تصمیمگیری مستقل، انتخاب صحیح و دفاع از مرزهای شخصی را بیاموزد؟
وی خاطرنشان کرد: مخالفتکردن، بدخلق بودن یا بیاحترامی نیست؛ بلکه نشانه آغاز تشکیل هویت فردی است. نوجوانی که بتواند در خانه آزادانه و با آرامش نظرش را بیان کند، در آینده فردی با عزتنفس بالا، توانایی حل مسئله و قدرت «نه گفتن» خواهد شد؛ مهارتهایی که او را در برابر فشارهای اجتماعی و آسیبهای بیرونی محافظت میکند.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید