کارشناس سیاسی مطرح کرد:جنبش تنباکو نخستین حرکت مدنی در تاریخ ایران بود
به گزارش پایگاه خبری صبح هامون عیسی نکویی کارشناسی سیاسی در گفتگو با خبرنگار هامون نیوز گفت:
فتوای تاریخی تحریم استعمال توتون و تنباکو در ایران توسط آیتالله میرزا محمدحسین شیرازی، یکی از مراجع بزرگ تقلید شیعه در سال ۱۲۷۰ هجری شمسی (۱۸۹۱ میلادی) صادر گردید. این فتوا در واکنش به واگذاری انحصار تجارت تنباکو به یک شرکت انگلیسی صادر شد و نقطه عطفی در تاریخ سیاسی، اجتماعی ایران به شمار میرود.
وی افزود: فتوای میرزای شیرازیی با استقبال گسترده مردم از اقشار مختلف جامعه روبهرو شد. روحانیون، تجار، بازاریان و حتی زنان در واکنش به آن از مصرف تنباکو خودداری کردند. این جنبش اعتراضی نخستین حرکت مدنی گسترده در تاریخ معاصر ایران بود که باعث عقبنشینی دربار و لغو قرارداد گردید. بازتاب این حرکت نشان داد که اراده جمعی مردم در اتحاد با رهبری دینی میتواند در برابر و نفوذ خارجی ایستادگی کند.
کارشناس سیاسی بیان کرد: این فتوا و جنبش ناشی از آن پیامی روشن به جهانیان مخابره کرد. ملت ایران باوجود سلطه استبدادی و فشارهای خارجی، از ظرفیت بالایی برای مقاومت مدنی برخوردار است. همچنین برای اولینبار قدرت رهبری دینی در صحنه سیاسی و اجتماعی بهعنوان یک نیروی مؤثر ظاهر شد و الگوی از وحدت و بیداری اسلامی ارائه داد.
وی خاطرنشان کرد: این فتوا در دوران حکومت ناصرالدینشاه قاجار صادر شد پادشاهی که به اعطای امتیازات گسترده به بیگانگان، نارضایتیهای اجتماعی و اقتصادی فراوانی را در جامعه دامن زده بود.
نکویی بیان کرد: فتوای تحریم تنباکو در واکنش به امضای قرارداد رژی صادر شد. قراردادی که در آن دولت ایران امتیاز انحصاری کشت، برداشت، توزیع و فروش تنباکو را به مدت ۵۰ سال به یک شرکت انگلیسی واگذار کرده بود. این قرارداد از نظر مردم و علما، مصداق بارز واگذاری منابع ملی و سلطه اقتصادی بیگانگان تلقی میشد.
وی در پایان افزود: طبق مفاد قرارداد تالبوت (رژی) تمام مراحل تولید فروش تنباکو در ایران اعم از داخلی و صادراتی بهصورت انحصاری در اختیار شرکت انگلیسی قرار گرفت این واگذاری نهتنها اقتصاد داخلی را تهدید میکرد؛ بلکه نوعی نفوذ سیاسی و فرهنگی نیز به همراه داشت اعتراض به قرارداد به نمادی از مقاومت در برابر نفوذ استعماری تبدیل شد.
انتهای خبر/
دیدگاهتان را بنویسید